Ćwicz z radością

Doktor Carl Cotman, dyrektor Institute for Brain Aging and Dementia przy University of California w Irvine, zdecydował się zacząć grać w tenisa tuż po tym, jak obejrzał wyniki badań tomograficznych mózgu myszy. Czy mógłby postąpić inaczej? W końcu efekty jego eksperymentu na myszach były zdumiewające. Przez ca­ły tydzień każdego wieczoru myszy mogły ćwiczyć, biegając w koło­wrotku. Nie zaskoczył go fakt, że te ćwiczące, uzyskiwały lepsze wy­niki na testach pamięci i uczenia się, ale kompletnie zaszokowały go wyniki tomografii, wykazujące, iż ćwiczenia fizyczne dokonały tego, co wydawało się nie do pomyślenia: przyczyniły się do wzrostu pozio­mu białka BDNF (czynnik neurotropowy pochodzenia mózgowego) w hipokampie, obszarze odpowiedzialnym za procesy pamięciowe, a atakowanym przez alzheimera. Ponadto, im dłużej myszy ćwiczyły, tym więcej BDNF ich mózgi wytwarzały.

To ważne, ponieważ BDNF działa na komórki mózgu jak cudowny lek. Czynnik ten określa się mianem „mistrzowskiej cząsteczki pro­cesu uczenia się”. Pobudza on rozwój i przetrwanie nowych komórek mózgowych. Polewanie neuronów znajdujących się na szalce Petriego czynnikiem BDNF sprawiało, że stawały się one większe, wykształ­cały więcej dendrytów i synaps, tworząc więcej połączeń służących do komunikowania się. A to jest niezwykle ważne dla starzejącego się mózgu. Jeśli potrafisz zapobiec problemom w przesyłaniu impulsów pomiędzy komórkami, spowodowanym umieraniem neuronów lub ich nieprawidłowym działaniem (a właśnie tego dokonuje BDNF), możesz – jak twierdzą eksperci – zapobiec pogorszeniu umiejętności poznawczych i chorobie Alzheimera.

W miarę jak się starzejmy, poziom BDNF spada; im jest niższy, tym gorsze wyniki uzyskujemy na testach pamięci i tym szybciej tra­cimy umiejętności poznawcze. Pacjenci chorzy na alzheimera, po­dobnie jak osoby z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, mają bar­dzo niski poziom BDNF i to na długo przed wystąpieniem objawów. Spadek poziomu BDNF łączy się z wywołującym alzheimera skurcze­niem się hipokampu. Wstrzykiwanie starym zwierzętom BDNF lub cząsteczek o identycznym działaniu zwiększało u nich tempo ucze­nia się, zapobiegało śmierci komórek, a także zapobiegało degeneracji komórek lub cofało zmiany degeneracyjne.

Przełomowe badanie Cotmana pozwoliło znaleźć prosty spo­sób na zapewnienie starzejącym się mózgom tak bardzo potrzebne­go BDNF i zapobieżenie degeneracji neuronów oraz pogorszeniu pa­mięci i chorobie Alzheimera. Tym sposobem jest aktywność fizyczna! A to nie wszystko. Kolejne badania oraz testy kliniczne dowodzą, jak skutecznie ćwiczenia fizyczne poprawiają funkcjonowanie mózgu, co z kolei prowadzi do poprawy sprawności poznawczych u starszych osób. Dzięki tomografii komputerowej naukowcy mogą zaobserwo­wać, w jaki sposób ruch zwiększa dopływ krwi do mózgu i pobudza neurogenezę, przyczyniając się do zwiększenia ilości substancji szarej w poszczególnych obszarach odpowiedzialnych za funkcje poznaw­cze. Ćwiczenia łagodzą rów­nież stres i depresję (obniżają poziom kortyzolu), zwalczają cukrzycę, nadciśnienie, otyłość, niedrożność naczyń krwionośnych oraz insulinooporność – a wszystkie te czynniki związane są z pogorszeniem sprawności poznawczych i chorobą Alzheimera w starszym wieku.

Ważna uwaga: większość badań dowodzi, iż ćwiczenia aerobowe, które zwiększają wydolność płuc i serca, korzystniej działają na sprawności poznawcze niż inne rodzaje ćwiczeń. Dodatkowe włącze­nie ćwiczeń oporowych (wzmacniających mięśnie) daje jeszcze lep­sze efekty.

 

Co robić? Niech ćwiczenia fizyczne staną się podstawowym ele­mentem jakiejkolwiek strategii chroniącej mózg przed demencją i po­gorszeniem sprawności poznawczych. Zacznij wykonywać umiarko­wanie trudne ćwiczenia aerobowe (jakiekolwiek ćwiczenia, które przyspieszają oddech i bicie serca w sposób ciągły), poświęcając na to pół godziny trzy razy w tygodniu. Możesz także wykonywać takie ćwiczenia trzy razy w ciągu dnia przez dziesięć minut; według specja­listów korzyści będą takie same. Znajdź ćwiczenia, które będą ci spra­wiać przyjemność. Sprawdzonym, prostym i łatwym sposobem jest energiczny spacer. Inne ćwiczenia i sporty aerobowe, które podnoszą poziom BDNF i popra­wiają sprawności poznawcze, to tenis, pływanie, aerobik wodny, calisthenics, jogging, skakanie na skakance oraz jazda na rowerze.

 

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.